‘Mellisa-seal’ staatsrechtelijk onzuiver

Print Friendly, PDF & Email

Wij hebben de discussies, hysterische en emotionele reacties gevolgd over de instelling van het Instituut van de First Lady en de vaststelling van een seal voor het Instituut van de First Lady. Enkele publicaties waren doordrenkt van emoties, maar een beargumenteerde juridische analyse hebben wij tot nu toe niet gezien. Een goede staatsrechtelijke argumentatie hebben wij eveneens gemist. Men heeft slechts (on)wenselijkheden geroepen, zonder argumentatie.

Eén van de veel gehoorde kreten is dat de instelling van het Instituut van de First Lady in strijd is met de Grondwet, omdat het niet geregeld is in de Grondwet. Dit is een juridisch onzuivere opvatting. Wat niet geregeld is, heeft niet logischerwijs als gevolg dat het niet mag. Wat niet geregeld is, hoeft niet per sé verboden te zijn. De discussie moet zuiver gehouden worden. Nu onze (juridische) analyse.

Enkele voorbeelden van staatsorganen die volgens de Grondwet van de Republiek Suriname bij wet ingesteld dienen te worden:
Artikel 149 Grondwet
Bij wet wordt ingesteld een orgaan dat tot taak heeft toezicht uit te oefenen op de besteding van de staatsgelden, alsmede controle op het geldelijk beheer van de overheid in de ruimste zin.

Artikel 153 Grondwet
De instelling van één of meer adviesraden ten behoeve van de regering geschiedt bij wet, die tevens regelen inhoudt omtrent hun benoeming, samenstelling, werkwijze en bevoegdheid.

Commentaar:
In de Grondwet zijn een heleboel zaken genoemd die bij wet geregeld moeten worden. Hierboven zijn slechts enkele voorbeelden aangehaald ter illustratie hoe de grondwetgever dat geregeld heeft in de Grondwet. Er zijn ook een heleboel zaken die niet genoemd zijn in de Grondwet, want het is nimmer mogelijk om alle zaken uitputtend te regelen in een Grondwet.

Zaken waarvan de grondwetgever uitdrukkelijk wilde dat ze bij wet geregeld dienen te worden, heeft de grondwetgever als zodanig genoemd in de Grondwet. Je kunt ook stellen dat zaken die de grondwetgever niet genoemd heeft in de Grondwet, niet bij wet geregeld hoeven te worden. Reden waarom wij het een onjuiste redenering vinden dat de instelling van het Instituut van de First Lady niet zou mogen, vanwege het feit dat het niet geregeld zou zijn in de Grondwet. De instelling van dit instituut zou naar onze mening niet mogen zonder breed politiek draagvlak en wetswijzigingen, maar dan om de hierna te noemen redenen.

Indien je een politiek besluit neemt dat niet geregeld is in de (Grond)wet, zou het van goed politiek bestuurlijk fatsoen getuigen indien je politiek bestuurlijk draagvlak creëert voor zo een beslissing. Dat draagvlak creëer je middels een staatsbesluit of wetgeving via het parlement. Dit is echter een moreel oordeel van ons. Wat wij goed bestuurlijk fatsoen vinden, hoeft een ander dat niet zo te zien.

Instelling van het Instituut van de First Lady is een politiek-administratieve indeling
De bevoegdheden van de president zijn exclusief aan hem voorbehouden. Bij de vaststelling van de seal van het Instituut van de First Lady is als overweging aangegeven dat de first lady de president ondersteunt in zijn grondwettelijke taken. Het is niet duidelijk vast te stellen wanneer er sprake is van ondersteuning en wanneer er sprake is van uitvoering van deze taken. Je weet niet op welk moment de ondersteunende taken overgaan in uitvoerende taken. De kans is reëel aanwezig dat grondwettelijke taken van de president, door de first lady zelf uitgevoerd worden onder het mom van ‘ondersteuning’. Precies daar zou de strijdigheid met de Grondwet ontstaan.

Dit is een verkapte en oneigenlijke vorm van delegatie (‘overdracht’) van bevoegdheden. De verwevenheid tussen ‘ondersteuning’ en ‘uitvoering’ maakt dat er sprake is van delegatie van aan de president exclusief voorbehouden bevoegdheden. Deze verwevenheid creëert de strijdigheid met de Grondwet.

Nu de exclusief aan de president voorbehouden grondwettelijke taken ‘gedelegeerd’ worden aan de first lady, kan gesteld worden dat er een vaststelling en wijziging van de politiek-administratieve indeling van de Republiek Suriname heeft plaatsgevonden. Er is een nieuw instituut in het leven geroepen in het politiek-administratieve systeem van het land. Volgens artikel 72 van de Grondwet dient dit per wet te geschieden. Zie hieronder in artikel 72 Grondwet, waarin aangegeven staat dat een vaststelling en wijziging van de politiek-administratieve indeling van de Republiek Suriname, bij wet dient te geschieden.

Noot: Hier ziet u dat deze materie wel geregeld is in de Grondwet, in tegenstelling tot hetgeen velen beweren in hun commentaren.

Herhaling: zoals eerder gesteld, is hier sprake van delegatie van de exclusief aan de president voorbehouden grondwettelijke bevoegdheden.

Gelet op de delegatie van de presidentiële bevoegdheden, is het pleitbaar dat indien volgens de Grondwet exclusief aan de president voorbehouden grondwettelijke bevoegdheden gedelegeerd worden aan anderen, hiervoor een grondwetsherziening vereist is met twee derde meerderheid van de stemmen in De Nationale Assemblee. De Grondwet zou gewijzigd moeten worden én er zou een nieuwe wet ter vaststelling en wijziging van de politiek-administratieve indeling van de Republiek Suriname aangenomen moeten worden in het parlement (artikel 72 Grondwet).

Het stempel is niet het probleem
Men wordt hysterisch om een stuntelige stempel, maar niet het stempel is het probleem; de overwegingen daartoe maken het tot een probleem (ondersteuning voor grondwettelijke taken). Wat ons betreft, mag de first lady duizenden stempels hebben, daar gaan wij niet over. Dit is persoonsverheerlijking en de first lady moet maar zelf weten in hoeverre zij haar persoon verheerlijkt; dat is een privé overweging van haar. Gelukkig is de Surinaamse vlag bij wet beschermd, anders zou het ons niet verbazen dat de gele ster van de vlag vervangen zou worden door een afbeelding van Mellisa. The sky is the limit voor Mellisa. “Wij (Chan en ik) zijn de president”, zou Mellisa zeggen.

Taken van de ministeries worden overgenomen door de first lady
De first lady is belast met campagnes op bestuur aanvullend gebied, onder meer van zorg en welzijn, jeugdhulpverlening enzovoorts. Althans dit staat in het presidentiële besluit. Wie naïef is zal niet zien wat er aan de hand is met deze tekst in het besluit. Het probleem zit in het woord ‘enzovoorts’ dat heel breed rekbaar is naar alle beleidsterreinen, waarbij het werk van de ministeries uitgehold kan worden. Het woord ‘enzovoorts’ zou tot een blanco cheque kunnen leiden en ongeremd haar ambities naar meer macht kunnen verwezenlijken. De first lady wordt dan een Power Lady.

Tot slot
De president en de first lady hadden kunnen weten dat dit veel wrevel zou wekken in de samenleving. Voorbeeld: In Nederland zal het bijna niemand interesseren of Maxima pontificaal overal aanwezig is, omdat men elke dag brood op tafel heeft. In een land als Suriname waar een deel van het land met moeite het hoofd boven water houdt, zorgen dit soort akkefietjes voor wrevel bij het volk. De imagoschade is dan vaak onomkeerbaar. In moeilijke tijden dienen soberheid en ingetogenheid uitgestraald te worden, in plaats van uitbundigheid.

Sunil Sookhlall & Kries Mahabier

Disclaimer

  1. Een column heeft een maatschappelijke functie in een democratische samenleving.
  2. Columnisten schrijven op eigen titel en onder eigen verantwoordelijkheid.
  3. De publicatie van een column op Suriname Herald, houdt niet in dat Suriname Herald de inhoud van de column onderschrijft.
  4. Suriname Herald is gelet op het bij punt 3 genoemde, niet aansprakelijk voor de inhoud van een column.
  5. Suriname Herald erkent de auteursrechten van columnisten op de inhoud van hun column.
  6. Gelet op de auteursrechten van columnisten op hun column, kan Suriname Herald op verzoek van derden niet overgaan tot verwijdering van een column.
  7. Indien derden het niet eens zijn met de inhoud van een column, dienen zij tot een vergelijk te komen met de columnisten. Eventuele procedures dienen gevoerd te worden tegen columnisten, niet tegen Suriname Herald.

VANDAAG