Convalescent serum therapy een doorbraak in de strijd tegen COVID-19?

COVID-19. Foto: Getty Images

De wereld is in rep en roer. Het lijkt wel een derde wereldoorlog. Echter ditmaal voert de wereld een strijd tegen een voor het oog onzichtbare- en voor de mens onbekende vijand, het nieuwe coronavirus. Uit onderzoek bleek dat het virus gelijkenis vertoonde met SARS, een virusziekte uit 2003. Het nieuwe coronavirus kreeg de naam van ‘Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus 2’ afgekort ‘SARS-CoV-2’.

COVID-19, wat staat voor Coronavirus Disease 2019, is een besmettelijke ziekte veroorzaakt door het virus SARS-CoV-2. De ziekte dook eind 2019 op in Wuhan City, hoofdstad van de provincie Hubei in China. Op 7 januari 2020 bevestigden de Chinese autoriteiten dat er een nieuw coronavirus was geïdentificeerd aan de hand van toegenomen aantallen van pneumonie (longontsteking). Het virus verspreidde zich razendsnel als een silent killer over de grenzen naar andere delen van de wereld. Wereldwijd zijn inmiddels 185 landen getroffen door dit virus. Op 11 maart heeft de WHO Director General de uitbraak van het nieuwe coronavirus disease (COVID-19) daarom bestempeld als een pandemie.

COVID-19 uitbraak schrikbarend
Het virus verspreidt zich explosief. Het geregistreerde aantal gevallen vertoont wereldwijd een explosieve toename bijvoorbeeld 21 januari 555 gevallen, 19 februari 75,639 gevallen, 22 maart 355,955 gevallen. Op 9 april blijken er reeds 1,673,423 geregistreerde gevallen. Ook het aantal doden door COVID-19 vertoont zodoende helaas een gelieerde toename. Op heden 9 april is het aantal doden gestegen naar 101,732 (Bron: Johns Hopkins CSSE). Wereldwijd zijn inmiddels reeds 185 landen getroffen door dit virus.

Enkele maanden na de bekendmaking van de epidemie in Wuhan City is Europa de regio die het zwaarst is getroffen (Spanje, Italië, Frankrijk, Duitsland). Na enkele weken blijkt het virus zich als een lopend vuurtje te hebben verspreid in de Verenigde Staten met nu de hoogste nieuw geconstateerde ziekteaantallen (486,994).

Wat gebeurt er bij besmetting met het coronavirus?
Bij besmetting dringt het virus je lichaamscellen binnen bijvoorbeeld via de neus of mond, en vermenigvuldigt zich. Gezegd wordt dat de ziekte asymptomatisch kan verlopen (geen klachten), milde klachten zoals keelpijn, koorts tot 38 graden, droge hoest en matige symptomen zoals milde longontstekingen die goed genezen. Het virus valt je immuunsysteem aan waardoor echter vaak ook een hevige “cytokine storm” kan worden veroorzaakt. Bij deze forse ontstekingsreactie kan er veel vocht in de longblaasjes komen met daardoor ernstige benauwdheid omdat de longen door het vocht als het ware vollopen. De patiënt verdrinkt als het ware in zijn eigen lichaamsvocht. Het teveel aan cytokine komt verder via het bloed aan in de andere organen met dientengevolge schade aan de lever, nieren, hersenen en tenslotte eindigende in een onaangename dood.

Verstikking schrikbeeld van COVID-19
Dit schrikbeeld van COVID-19 is de “plotselinge verstikkingsdood” welke in ernstige gevallen van deze ziekte optreedt. Ziekenhuisopname voor toediening van zuurstof, spoedbeademing en andere ondersteunende therapieën zijn dan noodzakelijk. Wereldwijd zijn er rampzalige toestanden op de Intensive Care (IC) Units ontstaan wegens tekorten aan beademingsapparatuur/IC-bedden waardoor artsen zijn genoodzaakt tegen hun beroepsethiek in selectief te zijn.

Personen die minder kans maken op overleving worden zodoende opgenomen op een aparte unit en begeleidt om een nog enigszins menswaardige dood te sterven. Voor de behandeling van COVID-19 is er nog geen geneesmiddel bekend.

Coronavirus zet de wereld schaakmat door economische- en menselijke catastrofe
Het coronavirus heeft wereldwijd voor een catastrofe gezorgd door haar aanslag op de gezondheidszorg, en op de economie met name in voornoemde geïndustrialiseerde landen, die momenteel het zwaarst getroffen zijn. Regeringen staan machteloos. Ze zijn afhankelijk van adviezen van emergency staff, epidemiologen, WHO en andere organisaties. Diverse strategieën worden toegepast zoals afsluiting van landsgrenzen, gedeeltelijke ‘lockdown’ en social distancing met het doel om verspreidingssnelheid van het virus te vertragen en tijdwinst te boeken voor het bestuderen en ontwikkelen van medicijnen en vaccins, wat nog jaren kan duren!

Kiezen de landen voor een totale lockdown kan dat leiden tot verdere economische catastrofe en doen ze dit niet, kan medische- en menselijke catastrofe het verdere gevolg zijn. Het coronavirus heeft zodoende de wereld met al zijn kennis en techniek schaakmat gezet! Is er een oplossing om deze impasse te doorbreken?

Convalescent serum therapy
Het bloed van patiënten die genezen zijn van een doorgemaakte coronavirusinfectie bevat bloedplasma met daarin antilichamen gericht tegen het COVID-19-virus. Dit bloed zou dan door een bloedtransfusie gedoneerd en toegediend kunnen worden aan ernstig zieke kritieke patiënten die daarmee direct bewapening tegen het virus binnenkrijgt, dit wordt convalescente serumtherapie genoemd. Deze methode is ook eerder toegepast in 1918 (Spaanse griep), 1957 bij grieppandemie en SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome).

Onderzoekers in Wuhan Institute of Virology in China hebben onderzoek gedaan bij zeven patiënten met ernstige longontsteking, de meesten waren afkomstig van de seafood markt in Wuhan, waar de eerste reportages van ziektegevallen in december 2019 werden gerapporteerd. Het nieuwe coronavirus werd geïdentificeerd genaamd novel coronavirus 2019 (2019-nCoV) een SARS-related coronavirus. Antibodies werden geïsoleerd van patiënten die geïnfecteerd waren met 2019-nCoV bleken de potentie te hebben om het virus te neutraliseren. De vraag is als Convalescent serum therapy bij de COVID-19 uitbraak in Hubei is toegepast? Het zou wellicht ook kunnen verklaren waarom er relatief weinig doden zijn en veel herstelde ziektegevallen (77,791) zoals gerapporteerd door China (totaal aantal geregistreerde gevallen 82,941 en 3,216 doden in Hubei). De vraag is wel of dit ook tijdig is doorgegeven aan de andere landen, zodat veel mensenleed voorkomen had kunnen worden.

Ondertussen heeft ook Houston Methodist Hospital in Amerika recent dit principe inmiddels ook succesvol toegepast. In Zuid-Korea is bloedplasma therapie ook met succes toegepast. The Food and Drug Administration van de Verenigde Staten heeft recent bekend bekendgemaakt dat er een nationale studie komt geleid door de Mayo Clinic die ziekenhuizen zal bijstaan om de experimentele plasma therapy toe te passen en te begeleiden. Het Amerikaanse Rode Kruis zal helpen met het verzamelen en distribueren van plasma.

Maatregelen en noodwetten zijn zodoende enerzijds deels wel begrijpelijk maar behelzen anderzijds nog steeds een ander risico, namelijk een gruwelijke verstikkingsdood! Vanwege humanitaire redenen wens ik een oproep te doen aan wereldleiders en medische wetenschappers/behandelaars om eensgezind deze strijd aan te gaan tegen het dodelijke coronavirus en om deze nog vrij onbekende behandelingsoptie sterk te overwegen bij toekomstige ernstige gevallen van COVID-19. Het toepassen van Convalescent serum therapy zou in deze strijd een reddende strategie kunnen zijn voor de mensheid.

Drs. Asha S. Mungra (huisarts)

Bronnen
The Economist, 3 februari 2020
The Economic Times, 29 maart 2020
The Economist Times/Journal of American Medical Association JAMA, maart 2020
De Telegraaf, 9 april 2020
Modern Healthcare, april 2020

VANDAAG