Persoonlijke enge belangen hebben ervoor gezorgd dat een deel van Brokopondo onder water ligt

Het overtollige water uit het stuwmeer wordt geloosd
Print Friendly, PDF & Email

Zoals het u wellicht bekend is, liggen delen van het district Brokopondo onder water. Dit vanwege het feit dat door hevige neerslag (regen), het stuwmeer vol geraakt is en daardoor het overtollige water geloosd moet worden in de Surinamerivier. Door hevige neerslag is de Surinamerivier niet in staat om het overtollige water af te voeren met een overstroming als gevolg. Het is overigens niet de eerste keer dat er water geloosd moet worden vanuit het stuwmeer.

Wij brengen u in herinnering dat in de jaren tachtig, toen Ronnie Brunswijk van het toenmalige Jungle Commando een mast te Afobaka had opgeblazen, er ook water geloosd moest worden door de Suralco. Dit vanwege het feit dat men geen energie meer kon opwekken waardoor het waterpeil in het meer te hoog zou worden. Alleen was er toen geen sprake van hevige regenval in die gebieden, zoals thans wel het geval is.

Na kennisgenomen te hebben van vele analyses en commentaren, hebben wij niet de indruk dat men beseft dat de echte oorzaak enkele jaren terug ligt. Het geheel is het gevolg van enge persoonlijke belangen en wanbeleid bij de Energie Bedrijven Suriname (EBS) en het ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen (NH) tijdens regering-Bouterse II.

De Afobaka-stuwdam wekt bij normale regelval gemiddeld 100 MW per jaar op. In de afgelopen twee jaar is de neerslag veel groter geweest dan in de periode ervoor. De neerslag is in de afgelopen dertig jaar nimmer zoveel geweest. Dit zou juist in een enorm voordeel omgezet kunnen worden (hoe meer water, des te meer stroomopwekking). In dit opzicht zou men juist blij moeten zijn met de vele regens, zonder dat gebieden onder water hoefden te lopen.

Hydro-energie is veel goedkoper dan het opwekken van stroom middels brandstof. Hydro-energie kost US$ 2 cent per kWh, terwijl energieopwekking middels brandstof ongeveer US$ 20 cent per kWh kost (tien keer zo veel). U ziet al wat voor besparing de hydro-energie tot stand zou kunnen brengen.

Ondanks het feit dat meer regen voor meer energieopwekking en meer besparingen kan zorgen, wordt deze energie niet opgewekt en blijft het water in het stuwmeer hoog. Precies daar zit het probleem.

Door energieopwekking laat men het water stromen via de turbines, hetgeen ook voor minder deining zorgt in de rivier. Als er veel water in het meer is, maar je wekt niet het maximum aan energie op (dus je laat minder water stromen via de turbines), dan gaat het water in het meer stijgen. Als het boven een bepaald punt is, dan moet je de spillgates openzetten, zoals nu het geval is. Anders wordt de waterdruk te hoog en kan de dam beschadigd raken.

Waarom kan de capaciteit van de stuwdam niet maximaal benut worden?
Oorzaken: persoonlijke enge belangen, en wanbeleid bij de EBS en bij het ministerie van NH.

Op dit moment wekt de Afobaka-stuwdam slechts ongeveer 140 MW stroom op. Dit, terwijl het met gemak 180-189 MW had kunnen zijn. (Noot: de Afobakadam kan maximaal 189 MW opwekken). Zou men de capaciteit van de stuwdam al die tijd constant maximaal benut hebben, dan zou men vandaag de dag niet te maken hebben met overtollig water. Echter kon/kan de capaciteit van de stuwdam niet maximaal benut worden (zie uitleg verder).

Hoe de stroom vanuit Afobaka in Paramaribo komt, gaan wij heel summier uitleggen.
Dit gebeurt in drie fasen, te weten:
fase 1: met de transmissielijn van Afobaka naar Paranam. Dit is de oude lijn van Suralco.
fase 2: met de transmissielijn van Paranam naar onderstation Menckendam.
fase 3: vanuit Menckendam wordt de stroom via een onderstation verder verdeeld naar Paramaribo via verschillende lijnen.

Het probleem begint bij fase 2, gevolgd met fase 3
De lijn Paranam-Menckendam (fase 2) en onderstation Menckendam (fase 3) hebben beperkte capaciteit. Ga je meer energie transporteren dan de transmissielijnen en onderstations aankunnen, dan kunnen er ontploffingen, branden, etc. ontstaan. Om dit te voorkomen wordt er dus minder energie opgewekt in de Afobaka-waterkrachtcentrale met als gevolg dat het water in het meer niet optimaal verbruikt wordt en blijft (stijgen).

Indien de capaciteit van de waterkrachtcentrale maximaal benut zou zijn gedurende afgelopen jaren, zou er sprake zijn geweest van gespreide watertoestroom in de Surinamerivier en een lage of normale waterstand in het stuwmeer. Men zou nimmer te kampen krijgen met overtollig water in het meer. Dit is allang bekend.

Dat nu de energie van Afobaka, Paramaribo niet volledig kan bereiken en men water moet verspillen, is dus geen verrassing als zodanig. Iedereen wist dat dit ooit zou gebeuren. Hier worden de kreten van de pseudowetenschappers ook geloochenstraft dat Staatsolie zo veel mogelijk water in het meer wilde hebben, om zoveel als mogelijk energie op te wekken. Je kunt niet meer energie opwekken, dan de beschikbare capaciteit voor het transport ervan.

U vraagt zich af, waarom Staatsolie het water dan niet geloosd heeft. Om die vraag te kunnen beantwoorden, moet je eerst antwoord hebben op de vraag of het leakmanagementsysteem van de waterkrachtcentrale vooraf had kunnen voorspellen dat de hoeveelheid neerslag het grootst zou zijn geweest in dertig jaar tijd. Dat is een ander discussiepunt welke wij niet in deze column willen bespreken.

De vraag die dan opkomt: waarom heeft men dan niet de capaciteit van de transmissielijn (fase 2) en van het onderstation (fase 3) verhoogd? Antwoord: Door persoonlijke enge belangen neigend naar corruptie en wanbeleid.

In 2019 waren er al vergevorderde plannen om de capaciteit in fase 2 en 3 te verhogen. Het project zou worden gefinancierd door Islamic Development Bank en andere internationale organisaties zoals OPEC Fund, Kuwait Fund, etc. Het gaat hier om het project “Expansion of Power Generation, Transmission and Distribution Systems Project Suriname”. Het is bekend dat deze instituten erg streng zijn en erop letten dat er goed aanbesteed wordt, dat er geen corruptie plaatsvindt, etc.

De Islamic Development Bank heeft herhaaldelijk gevraagd naar de voortgang van de projectvoorbereiding. De regering-Bouterse II heeft niets meer van zich laten horen. (Noot: wij brengen in herinnering dat de Islamic Development Bank zich had teruggetrokken uit de financiering van de restauratie van het Academisch Ziekenhuis Paramaribo tijdens de regering-Bouterse II, omdat Suriname afgeweken was van het oorspronkelijk ingediende project. Zie hier hoe streng deze organisatie is met geld. Er kan bijna geen ‘njang’ gemaakt worden).

Het project hield in dat er op Paranam een nieuwe powerplant zou komen. De capaciteiten van de lijn Paranam-Menckendam (fase 2) en station Menckendam (fase 3) zouden tevens worden uitgebreid. Hierdoor zou via de Afobaka-waterkrachtcentrale hydro-energie op maximale capaciteit opgewekt en getransporteerd kunnen worden.

Zoals eerder uitgelegd, zitten de problemen bij fase 2 en 3, en precies daar zou het probleem aangepakt worden. De powerplant te Paranam zou op brandstof draaien. Als er veel hydro-energie zou zijn, dan zou men die powerplant op lagere toeren draaien en de hydro-stroom zou met gemak maximaal en goedkoop naar Paramaribo getransporteerd kunnen worden.

Uiteraard moest het geheel worden aanbesteed volgens de regels. En dan zou er geen ‘njang’ gemaakt kunnen worden. Ondanks wetende dat de problemen bij fase 2 en 3 liggen, en dat het de bedoeling was om met het eerdergenoemd project juist deze punten voor eens en altijd aan te pakken, heeft men dit project getorpedeerd. Men heeft gekozen voor symptoombestrijding, in plaats van oorzaakbestrijding.

Wij vragen ons af, of het eerder genoemde “njang-aspect” de reden is waarom de toenmalige EBS-president-commissaris Andy Rusland het project heeft getorpedeerd en een “eigen aanbesteding” heeft gehouden om een powerplant te laten bouwen door Otmar Sibilo (Olibis N.V.). Deze powerplant is gefinancierd door Sibilo voor ongeveer US$ 70 miljoen en de inkomsten (in US$) die de EBS krijgt van Iamgold voor stroomverkoop heeft Sibilo als onderpand gekregen. De centrale is gebouwd midden in de stad, Saramaccastraat, met alle milieugevolgen, lawaai, etc. als gevolg. Het is ook de grote vraag waarom de regering-Bouterse II dit oogluikend toegelaten heeft.

Het echte probleem (fase 2 en 3) is niet aangepakt, de capaciteiten van de transmissielijn van Paranam naar onderstation Menckendam en het onderstation Menckendam zijn niet vergroot. Hierdoor kan er nog steeds geen maximale hydro-energie opgewekt worden en kan het water van het stuwmeer dus nog steeds niet maximaal verbruikt worden. Afgezien van de locatie (milieu issues), zou de powerplant te Paranam veel goedkoper zijn geweest, en Suriname zou een betere transmissielijn en een beter onderstation hebben.

Overigens heeft de powerplant aan de Saramaccastraat 20 tot 30 procent meer gekost dan wat normaliter het geval zou zijn. Bovendien is er een aanbesteding gehouden voor Tout Lui Faut, maar de powerplant is geplaatst aan de Saramaccastraat.

In augustus 2020 toen de Raad van Commissarissen bij de EBS werd vervangen heeft de politieke partij ABOP, de NDP’er Rusland gewoon behouden als president-commissaris. Dit, terwijl er veel maatschappelijke tegenstand was en men bekend was waarmee hij bezig was. Het zijn thans vooral de ABOP en NDP die nu het hardst schreeuwen.

Ter info:
Er is in september 2020 aangifte gedaan tegen Rusland en Sibilo. Die zaak is op onverklaarbare wijze geseponeerd door het Openbaar Ministerie (OM). Er zou geen bewijs zijn voor corruptie. Dit neemt niet weg dat de zaak wel stinkt tot in het buitenland bij de financiële instituten die het oorspronkelijke project zouden financieren.

Wij hebben functionarissen van deze instituten gesproken en die zeiden dat Suriname niet moet verwachten dat een nieuw projectvoorstel zonder slag of stoot zal gaan. Het vergrootglas zal veel groter en dikker zijn. Dit, met dank aan de ABOP, NDP, Andy Rusland en Otmar Sibilo.

Sunil Sookhlall & Kries Mahabier

VANDAAG